Twee documenten, twee doelen
In de Vlaamse vastgoed- en bouwsector worden de termen EPC en EPB regelmatig door elkaar gebruikt. Toch gaat het om twee fundamenteel verschillende documenten met elk een eigen doel, een eigen procedure en een eigen regelgeving. Het is belangrijk om het onderscheid te kennen, zeker als je bouwt, verbouwt, koopt of verhuurt.
Het EPC, het energieprestatiecertificaat, beschrijft de energieprestatie van een bestaande woning. Het EPB, afkorting voor Energieprestatie en Binnenklimaat, is een set van eisen waaraan een gebouw moet voldoen wanneer er een omgevingsvergunning wordt aangevraagd voor nieuwbouw of voor bepaalde verbouwingswerken. Ze behandelen allebei energie, maar vanuit een totaal ander perspectief.
Wat is het EPB precies?
EPB staat voor Energieprestatie en Binnenklimaat. Het is een geheel van eisen waaraan een gebouw moet voldoen wanneer er een stedenbouwkundige vergunning of omgevingsvergunning wordt aangevraagd voor nieuwbouw of voor ingrijpende verbouwingen. Die eisen gaan over de thermische isolatie van de gebouwschil, de verwarmingsinstallatie, de ventilatie en de productie van hernieuwbare energie.
Bij EPB-plichtige werken moet de bouwheer een EPB-verslaggever aanstellen, een erkend professional die de EPB-aangifte opstelt en indient bij het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA). Na de uitvoering van de werken volgt een definitieve EPB-aangifte die bewijst dat de woning aan de gestelde eisen voldoet. Als de woning niet voldoet, riskeert de bouwheer een boete.
Wat is het EPC precies?
Het EPC is een certificaat dat de energieprestatie van een bestaande woning beschrijft. Het wordt opgemaakt door een erkend energiedeskundige type A na een plaatsbezoek aan de woning. De deskundige noteert de kenmerken van de gebouwschil, de verwarmingsinstallatie, de ventilatie en de aanwezige hernieuwbare energiebronnen, en voert die gegevens in een standaard berekeningsmethode.
Het resultaat is een energiescore in kWh/m² per jaar en een bijbehorend label, van A+ (zeer energiezuinig) tot F (erg energieverslindend). Het EPC is tien jaar geldig en is verplicht bij verkoop en verhuur van een woning. De EPC-labels geven kopers en huurders een snel vergelijkbaar beeld van de energieprestatie, los van de grootte of de prijs van de woning.
De belangrijkste verschillen op een rij
Het is nuttig de twee systemen naast elkaar te leggen:
- Toepassingsgebied: EPB geldt bij nieuwbouw en verbouwingen met een omgevingsvergunning. EPC geldt voor bestaande woningen bij verkoop of verhuur.
- Moment: EPB is van toepassing tijdens en na het bouwproces. EPC wordt opgemaakt voor de bestaande woning wanneer die van eigenaar of huurder wisselt.
- Wie maakt het op: EPB wordt opgesteld door een erkend EPB-verslaggever. EPC wordt opgemaakt door een erkend energiedeskundige type A.
- Doel: EPB bewijst dat een nieuw of verbouwd gebouw voldoet aan de wettelijke energienormen. EPC informeert over de energieprestatie van een bestaand gebouw.
- Geldigheid: EPB is een eenmalige conformiteitsverklaring na de werken. EPC is tien jaar geldig.
Wanneer krijg je met beide te maken?
Als je een nieuwe woning bouwt, heb je uitsluitend met EPB te maken. De EPB-aangifte wordt ingediend na het voltooien van de werken. Pas als je die woning nadien verkoopt of verhuurt, is ook een EPC verplicht.
Als je een bestaande woning ingrijpend verbouwt met een omgevingsvergunning, dan ben je EPB-plichtig voor de verbouwde delen. Na die werken kan de energiedeskundige een nieuw EPC opmaken dat de verbeterde prestatie weerspiegelt. Dat is ook nuttig als je woning daarna in de verkoop gaat of opnieuw wordt verhuurd. Op de pagina EPC verplicht bij verkoop en verhuur lees je wanneer een EPC exact verplicht is.
Kan een EPB het EPC vervangen?
Neen, het EPB vervangt het EPC niet. Het zijn twee aparte documenten met een eigen wettelijke basis. Een nieuwe woning waarvoor een EPB-aangifte is ingediend, heeft nog geen EPC. Pas wanneer de woning wordt verkocht of verhuurd, moet er een EPC worden opgemaakt door een erkend energiedeskundige type A.
Bij de verkoop van een gloednieuwe woning is het EPC dus alsnog verplicht, ook al beschikt de woning over een recente EPB-aangifte. De energiedeskundige kan voor de berekening wel gebruik maken van de beschikbare bouwgegevens, maar het EPC is een apart document dat apart moet worden aangevraagd en geregistreerd bij VEKA.
EPC en EPB bij renovaties: wat geldt wanneer?
Bij een ingrijpende renovatie waarbij een vergunning vereist is, ben je EPB-plichtig. Dat wil zeggen dat de gerenoveerde delen moeten voldoen aan de geldende energienormen. Na de renovatie is het sterk aanbevolen om ook een nieuw EPC te laten opmaken, ook al is dat niet altijd wettelijk verplicht. Het nieuwe EPC toont de labelverbetering aan en is een sterk argument bij een eventuele verkoop of nieuwe verhuurperiode. Op de pagina EPC verbeteren en renoveren lees je hoe je stap voor stap naar een hoger label werkt en welke premies daarvoor beschikbaar zijn.
Veelgestelde vragen
Heeft een nieuwbouwwoning een EPC nodig?
Ja, ook een nieuwbouwwoning heeft een EPC nodig wanneer ze voor het eerst wordt verkocht of verhuurd. Het EPB dat bij de bouw verplicht is, vervangt het EPC niet. De erkend energiedeskundige maakt het EPC op basis van de kenmerken van de woning, eventueel aangevuld met de EPB-gegevens.
Wie is verantwoordelijk voor het aanstellen van een EPB-verslaggever?
De bouwheer is verantwoordelijk voor het aanstellen van een erkend EPB-verslaggever. Dat moet gebeuren voor de start van de werken. De verslaggever volgt het bouwproces op en dient de definitieve EPB-aangifte in bij VEKA na de oplevering van de werken.
Als mijn renovatie geen vergunning vereist, ben ik dan EPB-plichtig?
Nee, de EPB-plicht geldt enkel voor werken waarvoor een stedenbouwkundige vergunning of omgevingsvergunning vereist is. Kleine renovaties zonder vergunning vallen buiten de EPB-regelgeving. Een nieuw EPC laten opmaken na renovatie is in dat geval niet verplicht, maar wel aan te raden als je de labelverbetering wil laten vastleggen.
