Hoe wordt de energiescore van een woning berekend?
Het energieprestatiecertificaat, kortweg EPC, vat de energieprestatie van een woning samen in een getal: de energiescore, uitgedrukt in kWh/m² per jaar. Hoe lager dat getal, hoe zuiniger de woning. Een erkend energiedeskundige type A maakt het EPC op via een gestandaardiseerde berekeningsmethode. Die methode kijkt naar de schil van de woning (muren, dak, vloer, ramen), de verwarmingsinstallatie, de ventilatie en ook naar hernieuwbare energiebronnen.
Die laatste categorie omvat zonnepanelen, zonneboilers en warmtepompen. Zonnepanelen tellen zeker mee voor je EPC-label. Maar hoe dat precies werkt, zorgt regelmatig voor verwarring bij eigenaars die net panelen hebben laten plaatsen.
Zonnepanelen als hernieuwbare energiebron in het EPC
In de berekeningsmethode voor het EPC wordt de opbrengst van fotovoltaïsche panelen (PV-panelen) meegenomen als een lokale energieopwekking. De berekende jaaropbrengst van de panelen wordt afgetrokken van het primaire energieverbruik van de woning. Dat verlaagt de netto energiescore en kan je label dus verbeteren.
De energiedeskundige registreert daarvoor het vermogen van de installatie in Wattpiek, de oriëntatie en hellingshoek van de panelen, en de aanwezigheid van eventuele schaduwwerking. Op basis van die gegevens berekent de software een theoretische jaaropbrengst. Die opbrengst is niet gebaseerd op je werkelijke productie, maar op een gestandaardiseerde berekening zodat woningen eerlijk met elkaar kunnen worden vergeleken.
Hoeveel verbetering kun je verwachten?
De impact van zonnepanelen op je EPC-label hangt af van meerdere factoren: het vermogen van de installatie, de grootte van de woning en de beginscore zonder panelen. Een goed geïsoleerde woning met een al lage energiescore kan door zonnepanelen stijgen van label B naar A of zelfs A+. Voor een slecht geïsoleerde woning verlagen zonnepanelen de score, maar ze compenseren niet het structurele energieverlies via dak, muren en ramen.
Zonnepanelen zijn dus geen vervanging voor isolatie, maar ze zijn een waardevolle aanvulling. Wie zijn woning wil renoveren naar een hoger label, doet er goed aan eerst te isoleren en daarna zonnepanelen te overwegen. Zo haal je het maximale effect uit elke investering.
Wat met een thuisbatterij?
Een thuisbatterij slaat de opgewekte zonne-energie op zodat je die later kunt verbruiken. In de huidige EPC-berekeningsmethode wordt een thuisbatterij niet apart meegenomen als een bijkomende opbrengstverhoger. De berekende zonne-energieopbrengst verandert niet door de aanwezigheid van een batterij, omdat de methode uitgaat van de geproduceerde energie en niet van het zelfverbruikpercentage.
Dat wil niet zeggen dat een thuisbatterij nutteloos is. Je verbruikt meer van je eigen groene stroom en je energiefactuur daalt in de praktijk. Maar voor het EPC zelf maakt de batterij geen verschil in de berekende score.
Wanneer worden zonnepanelen meegenomen in het EPC?
De energiedeskundige noteert enkel de panelen die effectief aanwezig zijn op het moment van het plaatsbezoek. Heb je na het opmaken van je huidig EPC zonnepanelen laten plaatsen? Dan staat de opbrengst daarvan niet in je huidig certificaat. Om de verbetering officieel te laten vaststellen, laat je een nieuw EPC opmaken.
Een EPC is tien jaar geldig. Maar als je in die periode ingrijpende renovaties uitvoert, waaronder het plaatsen van zonnepanelen, is het zinvol om eerder een nieuw certificaat te laten opmaken. Zeker als je de woning verkoopt of verhuurt: een recent EPC met een beter label vergroot de aantrekkelijkheid voor kopers en huurders. Meer over de verplichtingen bij verkoop en verhuur lees je op de pagina EPC verplicht bij verkoop en verhuur.
Zonneboilers en warmtepompen: ook relevant voor je label
Naast PV-panelen zijn er nog andere hernieuwbare systemen die de energiescore beïnvloeden. Een zonneboiler voor sanitair warm water verlaagt het fossiele energieverbruik, wat eveneens in de berekening meespeelt. Een warmtepomp scoort goed in de berekeningsmethode omdat ze meer energie levert dan ze verbruikt, uitgedrukt via het COP-getal.
Wie zijn woning wil verbeteren, kan op de pagina EPC verbeteren en renoveren lezen welke ingrepen de meeste impact hebben op het label. Een combinatie van dakisolatie, superisolerende beglazing en hernieuwbare energie levert doorgaans de grootste labelsprong op. Die combinatie is ook precies waar de Vlaamse renovatiepremies op inspelen.
Veelgestelde vragen
Telt een zonnepaneel dat ik huur of lease ook mee voor het EPC?
Ja, de energiedeskundige registreert de fysiek aanwezige installatie. Of je die in eigendom hebt of via een leaseformule gebruikt, maakt voor de berekening geen verschil. Wat telt, is het vermogen en de oriëntatie van de panelen op het moment van het plaatsbezoek.
Mijn buren hebben hetzelfde dak en dezelfde panelen, maar een andere EPC-score. Hoe kan dat?
De EPC-score hangt niet alleen af van de zonnepanelen, maar van de volledige woning: isolatie, verwarmingssysteem, ventilatie en de oppervlakte. Twee woningen met identieke panelen kunnen sterk verschillende scores hebben als de rest van de woning verschilt.
Hoelang duurt het voordat ik een nieuw EPC ontvang na het plaatsen van zonnepanelen?
Dat hangt af van de beschikbaarheid van de erkend energiedeskundige. Na het plaatsbezoek en de invoer van de gegevens in de software ontvang je het certificaat doorgaans binnen enkele werkdagen. Het EPC wordt geregistreerd in de centrale databank van VEKA.
